"Odzyskać sieć. Kobiety wobec cyberprzemocy", 09.12.2025 r. / Wizytówka pracownika PRz

Aktualności

"Odzyskać sieć. Kobiety wobec cyberprzemocy", 09.12.2025 r.

09-12-2025 r.

, red. Ewa Lipińska

Wydarzenie ogólnopolskie zorganizowane w ramach "Kampanii 16 Dni Akcji Przeciw Przemocy ze względu na płeć"

25 listopada do 10 grudnia 2025 r., dla zarejestrowanych osób, na platformie TEAMS; link: https://kampania16dni.pl/

Czy wiesz, że...

do najczęstszych form przemocy cyfrowej należą m.in.:

udostępnianie intymnych zdjęć bez zgody (tzw. „revenge porn", wycieki zdjęć);
cyberbullying, trolling i groźby online, także motywowane uprzedzeniami wobec migrantów;
nękanie i molestowanie seksualne;
deepfake'i tworzone z użyciem AI, również o charakterze seksualnym;
hejt i dezinformacja, w tym narracje antyimigranckie i rasistowskie;
cyberstalking i śledzenie aktywności w sieci;
podszywanie się pod inne osoby (catfishing);
mizoginistyczne przestrzenie i treści w internecie.

To nie jest "tylko Internet" - przemoc wobec kobiet w sieci, również z wykorzystaniem nowych technologii może prowadzić do konsekwencji w "realnym" życiu.

Dane European Fem Institute wskazują, że co trzecia aktywna społecznie lub politycznie kobieta wycofuje się, gdy doświadcza cyberprzemocy w obszarze swojej działalności.

Zjawisko to dotyczy również kobiet i dziewcząt z doświadczeniem migracji, które oprócz codziennych wyzwań mierzą się także z barierami językowymi, prawnymi i społecznymi.

Nakładające się bariery i doświadczenia sprawiają, że kobiety i dziewczęta stają się jeszcze bardziej narażone na krzywdę w środowisku cyfrowym.

Organizator:

International Rescue Committee Polska jest organizacją działająca na rzecz osób z doświadczeniem migracji, w szczególności kobiet i dzieci. Swoją misję realizuje współpracując z instytucjami publicznymi, sektorem prywatnym oraz innymi organizacjami pozarządowymi.

Patronat honorowy:

Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce.

Matronat:

Ogólnopolska Sieć Rad Kobiet.

Prowadząca:

Ana Matusevič, Senior Women's Protection & Empowerment Program Growth Manager, International Rescue Committee Poland

Podsumowanie spotkania (15.12.2025)

Podczas spotkania poruszyłyśmy wiele istotnych wątków, wśród których chciałabym wyróżnić i krótko skomentować trzy:

1. Stan prawny, regulacje i procedury nie nadążają za rozwojem technologii i ich wykorzystaniem jako narzędzia przemocy

Obowiązujące ramy prawne, mechanizmy reagowania oraz procedury instytucjonalne wciąż w niewystarczającym stopniu odpowiadają na skalę i dynamikę przemocy w sieci oraz przemocy z wykorzystaniem nowych technologii. Dotyczy to zarówno trudności w jednoznacznym definiowaniu poszczególnych form cyberprzemocy, jak i ograniczonej skuteczności ścigania sprawców oraz ochrony osób doświadczających przemocy. Technologie rozwijają się szybciej niż prawo, co tworzy lukę systemową, w której przemoc online bywa bagatelizowana lub traktowana jako „mniej realna" niż przemoc offline. W tym kontekście warto odwołać się do najnowszej publikacji EIGE (2025), która koncentruje się na potrzebie wypracowania spójnych ram pomiaru cyberprzemocy wobec kobiet i dziewcząt na poziomie UE:
https://eige.europa.eu/publications-resources/publications/combating-cyber-violence-against-women-and-girls-developing-eu-measurement-framework

W tym samym punkcie wspomniałyśmy także przemoc w sieci i z wykorzystaniem technologii jako narzędzia „uciszania", dyskredytowania oraz wywierania presji na kobiety, aby wycofały się z życia społecznego, politycznego lub innej działalności publicznej. To zjawisko dotknęło niejedną z uczestniczek spotkania. Przy okazji tego tematu polecam raport Instytutu Zamenhofa „Dezinformacja jako forma przemocy wobec kobiet w Polsce", który pokazuje, jak kampanie dezinformacyjne i ataki reputacyjne pełnią funkcję przemocy ze względu na płeć:
https://zamenhof.pl/2024/10/16/dezinformacja-jako-forma-przemocy-wobec-kobiet-w-polsce-przeczytaj-raport-instytutu-zamenhofa/

2. Przemoc online wobec nastolatek

Na niedawnej konferencji „Creativity as Mind Care" w Berlinie poznaliśmy dane z badania realizowanego przez Uniwersytet w Groningen, które wskazują, że 51% młodzieży oczekuje od dorosłych proaktywnej postawy w obszarze zdrowia psychicznego. Oznacza to, że nie wystarczy zapewnić młodym osobom formalny dostęp do wsparcia – konieczne jest aktywne zachęcanie do korzystania z pomocy, budowanie zaufania oraz empatyczna, dostosowana do wieku edukacja. Podobne podejście powinno być stosowane również w kontekście przemocy online. W świetle danych NASK, zgodnie z którymi 2–3 razy mniej rodziców wie o przemocy doświadczanej przez ich dzieci w sieci, otwartym pozostaje pytanie, jak skutecznie wspierać rodziców i opiekunów w poszerzaniu ich wiedzy o zagrożeniach online oraz w budowaniu gotowości do reagowania i udzielania wsparcia.

3. Intersekcja płci i doświadczenia migracji a przemoc online

W zdecydowanej większości przypadków uchodźczynie i migrantki doświadczają takich samych form cyberprzemocy jak pozostałe kobiety, w tym hejtu, gróźb, nękania czy przemocy seksualizowanej. Jednocześnie ich doświadczenia często nakładają się na inne czynniki ryzyka, takie jak pochodzenie etniczne, status migracyjny, język, religia czy widoczność w debacie publicznej. Mimo to wciąż brakuje danych ilościowych i jakościowych, które w sposób systemowy uwzględniałyby intersekcję płci i doświadczenia migracji w badaniach nad przemocą online. Rzadko wskazuje się również w statystykach, jaka część tej przemocy ma charakter uprzedzeniowy. Ta luka utrudnia projektowanie adekwatnych polityk publicznych, jak i dostosowanie mechanizmów wsparcia do realnych potrzeb uchodźczyń i migrantek doświadczających przemocy w przestrzeni cyfrowej.

Linki do raportów wspomnianych podczas spotkania:

Raport zrealizowany na zlecenie EFI "Cyberprzemoc wobec kobiet w Polsce": https://www.feminstitute.eu/wp-content/uploads/2024/09/raport-cyberprzemoc-EFI.pdf

Raport NASK o nastolatkach w sieci: https://www.nask.pl/media/2025/09/Nastolatki_RAPORT-2.pdf

Organizacje reprezentowane w panelu dyskusyjnym przez dr. Sylwię Spurek oraz Ewę Dziemidowicz:

European Fem Institute: https://www.feminstitute.eu/eng/

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę oraz jej programy skierowane na wsparcie dzieci i rodziców w kontekście bezpieczeństwa dzieci w sieci: https://fdds.pl/co-robimy/dbamy-o-bezpieczenstwo-dzieci-w-internecie.html

Zachęcam do dzielenia się informacjami o podejmowanych inicjatywach i planowanych projektach w temacie przemocy ze względu na płeć online przez Pani organizację lub instytucję.

Pozostańmy w kontakcie również na LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/ana-matusevi%C4%8D-2105b894/

Ana Matusevič (she/her)

Senior Women's Protection & Empowerment Program Growth Manager

International Rescue Committee Poland